Skip to content Skip to footer
Özgül Öğrenme Güçlüğü bilgilendirme – Uzm. Dr. Perihan Turhan Gürbüz

Özgül Öğrenme Güçlüğü / Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖG) – Ebeveynler İçin Bilgilendirme

ÖÖG; okuma, yazma ve matematik gibi temel akademik becerilerin, çocuğun zekâ ve eğitim düzeyiyle beklenen performansın belirgin altında seyretmesiyle tanımlanan nörogelişimsel bir bozukluktur. Çocuk genel gelişimde uyumlu görünürken bu alanlarda kalıcı zorlanmalar yaşar. DSM-5’e göre en az 6 ay süren, müdahaleye rağmen devam eden güçlükler tanı ölçütlerindendir.

1. ÖÖG Nedir?

Özgül Öğrenme Bozukluğu (Specific Learning Disorder), okuma-yazma-matematik alanlarında beklenenin altında ve süreğen güçlüklerle seyreder. Çocuk; zekâsıyla uyumsuz biçimde, özellikle sembol çözümleme, yazılı anlatım ve işlem basamaklarını yürütmede zorlanır.

2. Ne Kadar Yaygındır?

Okul çağında yaklaşık %5–15 sıklık bildirilmektedir. Bu oran, aile–okul–klinik iş birliğiyle erken fark edilmeyi gerektirecek düzeydedir.

3. Ebeveynlerin Fark Edebileceği Belirtiler

Okuma ve Yazma

  • Yavaş, heceleyerek ve hatalara açık okuma; metin anlamada güçlük.
  • Yazıda sık yazım–noktalama–dilbilgisi hataları; düşünceyi yazıya aktarmada zorlanma.

Matematik

  • Temel işlemlerde yavaşlık ve hata; çarpım tablosunu ezberlemede güçlük.
  • Çok adımlı problem çözmede ve soyut kavramlarda zorlanma.

İşlevsellik

  • Ödevleri yetiştirememe, notlarda düşüş, “yapamıyorum” söylemleri.
  • Özgüvende azalma, sosyal geri çekilme.

4. Neden Gelişir?

Biyolojik & Nörogelişimsel

Aile öyküsü olanlarda risk artar. Beyin ağlarında, özellikle okuma/dil işlemleme bölgelerinde bilgi işleme farklılıkları bildirilmektedir.

Çevresel

Okuryazarlık deneyiminin sınırlı olması, yetersiz eğitim olanakları ve gecikmiş destek biyolojik yatkınlığı ağırlaştırabilir.

Öğrenme Döngüsü

Kaçınma → pratik eksikliği → daha fazla zorlanma döngüsü gelişir; bu kısır döngü özgüveni ve motivasyonu azaltır.

5. Değerlendirme Süreci Nasıl İlerler?

  • Çok kaynaklı bilgi: okul raporları, öğretmen gözlemleri, aile görüşmesi.
  • Akademik ve bilişsel testler; eş tanı taraması (DEHB, dil–konuşma güçlükleri).
  • Bireyselleştirilmiş plan: güçlü yönler ve destek alanlarının yazılılaştırılması.

6. Tedavi ve Destek Yaklaşımları

Yaklaşım multidisipliner olmalıdır: çocuk ve ergen psikiyatristi, özel eğitim, dil–konuşma terapisi ve psikoterapi eşgüdümü.

  • Psikoeğitsel müdahaleler: Fonolojik farkındalık, okuma akıcılığı, yazılı ifade, temel aritmetik stratejileri.
  • BDT ve duygusal destek: Başarısızlık korkusu ve özgüven için beceri temelli çalışmalar.
  • Takip: Aşamalı beceri inşası ve düzenli ölçme–değerlendirme.

Antalya’da Uzm. Dr. Perihan Turhan Gürbüz; klinik değerlendirme, yönlendirme ve ekip koordinasyonuyla süreci bireyselleştirir.

7. Aile ve Okul İş Birliği

Evde yapı ve rutin; okulda uyarlamalar ve düzenli geri bildirim başarıyı belirler.

8. Aileler İçin Pratik Öneriler

  • Günlük kısa hedefler: 10 dk okuma, 5 işlem flaş kart.
  • Pozitif pekiştirme: çaba ve ilerlemeyi ödüllendirin.
  • Uyku–ekran–aktivite dengesi; zihinsel yorgunluğu azaltın.
  • Okulla yazılı iletişim ve izlem planı oluşturun.

Son Söz

ÖÖG, zekâ ile ilgili değildir; doğru değerlendirme, bireyselleştirilmiş destek ve tutarlı izlem ile çocuklar güçlüklerin üstesinden gelebilir. “Hızlı çözüm” vaatlerine temkinli yaklaşın; bilimsel yöntemleri tercih edin.

Bilgi almak veya randevu oluşturmak için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.